Hoofdstukken

Hoofdstukken

 

Het kwartet bestaat uit tien hoofdstukken. Hieronder een overzicht van de hoofdstukken (met voorbeeldkaart) en hoe zij aan elkaar gerelateerd zijn.

 

Creativiteit is menselijk

Homo Creator. Mensen zijn gemaakt om te creëren, te scheppen, van ‘niets’ ‘iets’ te maken en dus om creatief te zijn. Logisch, want wij kunnen niet zonder hulpmiddelen. Denk alleen maar aan de kleren die je elke dag draag, het bestek waarmee je eet en de taal die je gebruikt. Niet alleen fysiek hebben wij creativiteit nodig, maar ook om je als mens te kunnen uiten daarmee iets te creëren draagt bij aan een gevoel van geluk en psychische gesteldheid. Bijvoorbeeld in spel of met muziek.

 

 

Creativiteit is (nieuwe) connecties maken

Je hersenen bestaan uit biljoenen neuronen die zorgen voor triljoenen connecties in je hersenen. Een denkpatroon is een groep connecties van neuronen die leiden tot een bepaalde gedachte of actie. Denkpatronen ontstaan door associaties. De kunde om nieuwe denkpatronen te maken is creativiteit. Metaforisch gesproken: als een denkpatroon een route is in je hoofd om van A naar B te komen, dan is een gewoonte een snelweg waarbij creativiteit het onontdekte kleine weggetje is.

 

 

Creativiteit is inspiratie (1ste van de 3 i's)

Inspiratie is een manier om metaforisch gesproken nieuwe onontdekte weggetjes in je hersenen te vinden. Nieuwe indrukken helpen daarbij. Het mooie van inspiratie is dat het overal vandaan kan komen en dat je nooit weet wanneer een ervaring je zal inspireren. Het kan zijn dat het bezoeken van een stad, het zien van en schilderen of het horen van een bepaald muziekstuk, jou drie jaar later tot een geweldige creatieve gedachten doet leiden.

 

 

Creativiteit is incubatie (2de van de 3 i's)

Incubatie is de tijd tussen inspiratie en het moment van illuminatie. Het is een periode, hoe lang is niet te zeggen, waarin je activiteiten doet die niets met je onderwerp te maken hebben. Het is de suddertijd, wordt wel ‘mind wandering’ genoemd en heeft ook met de frontale kwab van je hersenen te maken.

 

 

 

 

Creativiteit is verlaagde activiteit in de frontale kwab

De kans op creatief denken verhoogd als je zelfbewustzijn verlaagd . Onderzoek toont aan dat wanneer mensen creatief zijn, ze een verlaagde activiteit in de frontale hersenkwab tonen. Dit is de plek waar je zelfbewustzijn, je gevoel van schaamte en onzekerheid huizen. Kortom, vertrouwen in jezelf én anderen, in het moment zijn en je schaamte vergeten zullen je creatieve gedachten helpen. In laag-cognitieve activiteiten, zoals genoemd bij incubatie, verlaagt de activiteit van de frontale kwab.

 

Creativiteit is illuminatie (3de van de 3 i's)

Het Eureka-moment, een moment van helderheid en het krijgen van een idee zijn allemaal manieren om het moment van illuminatie te omschrijven. Het wordt ook wel omschreven als een religieus moment van verlichting. Aan de andere ‘down-to-earth’ kant blijkt uit onderzoek dat op het moment, dat wij zo’n gevoel van verlichting hebben, er een verhoogde hersenactiviteit plaatsvindt boven onze oren en er een verschil zit tussen links en rechts: aan de linkerzijde boven de oren toen we tot het idee kwamen door analyse, en aan de rechterzijde als het idee ‘tot ons is gekomen’.

 

Creativiteit is openstaan voor iets anders

Openstaan voor nieuwe ervaringen zorgt niet alleen voor persoonlijke groei maar geeft ook een boost aan je creativiteit. Het ‘nieuwe’ of het ‘andere’ zorgt ervoor dat je nieuwe connecties en associaties kan maken, waardoor je in staat ben zaken met elkaar te verbinden waar je nog nooit aan had gedacht. Dat levert creatieve gedachten op, en wellicht een zeer goed idee.

 

 

 

 

Creativiteit is niet altijd even makkelijk

Newton werkte al decennia als wis- en natuurkunde voordat het ‘appel-valt-van-de-boom’ moment kwam en hij de zwaartekracht ‘ontdekte’. Als je creativiteit bewust wilt inzetten om een probleem op te lossen, is het ook een kwestie van volhouden, hard werken, discipline hebben en durven te kiezen. Die neuronen moeten zich blijkbaar op een bepaalde manier met elkaar verbinden zodat het moment van illuminatie plaatsvindt. En dat komt niet (altijd) vanzelf. Dus vooral doorgaan...

 

 

Creativiteit is ambigu

Creativiteit is zo paradoxaal als het maar zijn kan. Aan de ene kant moet je het loslaten, en aan de andere kant moet je er hard voor werken. Je steekt soms energie in een creatief proces waarvan je totaal niet weet of het tot iets komt waarmee je tevreden bent. En hoe kan je iets anders zien dan dat je ziet, of weten wat je niet weet? Zoals Johan Cruijf zei: ‘je ziet het pas als je het door hebt’.

 

 

 

Creativiteit is serious business

In de 21ste eeuw wordt creativiteit als een van de belangrijkste vaardigheden genoemd in werk. Het is de basis voor innovatie. In dit opzicht moet creativiteit dus een doel dienen: problemen oplossen en daarmee waarde toevoegen. In creatieve processen, zoals een innovatieproces, bestaat elke fase uit een divergerende en convergerende stap. In de divergerende stap worden opties gecreëerd, en in de convergerende stap worden opties gekozen. Voor het slagen van een creatief proces is het cruciaal deze stappen te scheiden.

 

 

 

 

Williswijs - 2015

Willemijn Brouwer

willemijn@williswijs.nl

+31 6 185 46 048